Қорғаныш көп қабатты шыны кемінде бір расталған қорғаныш функциясы (қорғаныс класы) бар көп қабатты шыны ретінде анықталады. Шынының қорғаныс класы оған жасалатын әртүрлі біртипті әсерлерге қарсы тұру қабілетін көрсететін сипаттама болып табылады.
Соққыға берік шыны деп нормаланған көрсеткіштері бар еркін құлайтын дененің көп мәртелік соққысына төтеп беретін қорғаныш шыны аталады. Сипаттамаларына байланысты ол Р1А, Р2А, Р3А, Р4А, Р5А қорғаныс кластарына бөлінеді.
Бұрын, ескірген ГОСТ 51136-2008 сәйкес, соққыға берік шыны А1, А2, А3 қорғаныс кластарына бөлінетін. Бірақ 1 сәуір 2016 ж. Техникалық реттеу және метрология жөніндегі федералдық агенттіктің № 330-ст бұйрығымен ұлттық стандарт ретінде ГОСТ 30826-2014 «Көп қабатты шыны. Техникалық шарттар» қолданысқа енгізіліп, ГОСТ Р 54171-2010 «Көп қабатты шыны. Техникалық шарттар» және ГОСТ Р 51136-2008 «Қорғаныш көп қабатты шынылар. Жалпы техникалық шарттар» күшін жойды.
Нормаланған көрсеткіштердің қорғаныс кластарына сәйкестігі ГОСТ 30826-2014 стандартының 11-кестесінде келтірілген.
| Қорғаныс класы | Құлау биіктігі, мм | Соққылар саны | Массасы, кг |
| Шармен сынау | |||
| Р1А | 1500±50 | 3 | 4,11±0,06 |
| Р2А | 3000±50 | 3 | |
| Р3А | 6000±50 | 3 | |
| Р4А | 9000±50 | 3 | |
| Р5А | 9000±50 | 3x3 | |
Сынақтар кезінде соққыға берік шыны нормаланған биіктіктен құлайтын, массасы 4,11 кг және диаметрі 100 мм болат шардың соққыларына ұшырайды. Сыналатын шыны үлгілерінің өлшемі – 1100 х 900 мм.
Сыналатын үлгі қысқыш рамаға көлденеңінен берік бекітіледі. Үлгінің бетінде қысқыш раманың контуры белгіленеді – бұл сынақ жүргізу кезінде үлгінің ығысуын бақылау үшін қажет. Содан кейін болат шар әрбір сыналатын үлгіге бір биіктіктен үш рет, шар соққылары үлгінің геометриялық орталығының айналасында қабырғасы (130±20) мм үшбұрыш құратындай етіп түсіріледі, бұл ретте үшбұрыштың бір қабырғасы үлгінің қысқа жағына параллель болуы тиіс.
Шар сыналатын үлгіні соққы сәтінде де, одан кейінгі 5 секунд ішінде де тесіп өтпеуі тиіс. Әрбір соққыдан кейін үлгі қысқыш рамаға қатысты ығысуға тексеріледі. Егер үлгінің кез келген шеті қысқыш рамада 5 мм-ден астам жылжыса, үлгі сынақтан өтпеді деп есептеледі. Сынаққа үш үлгі ұшыратылады. Егер барлық үш үлгіде үшінші соққыдан кейін шар сыналатын үлгінің бетінде қалса, шыны сынақтан өтті деп есептеледі.
Асимметриялық конструкцияны сынау үшін үлгілердің екі есе көп саны пайдаланылады, бұл ретте сынақ алдымен бір жағында жүргізіледі, содан кейін үлгінің екінші жағында қайталанады.
Сынақтар аяқталғаннан кейін хаттама жасалып, соққыға төзімділік класы көрсетілген сертификат беріледі. ФОТОТЕХ компаниясы барлық сынақтарды тек аккредиттелген зертханаларда жүргізеді.
Соққыға төзімділікке сынақтар
